" >

باشگاه نجوم تهران
دنباله دار ها
آسمان
عکس های نجومی
پرسش و پاسخ نجومی
اخبار
ايستگاه فضايي
هابل
ماهواره ها
مجله نجوم
گزارش هاي رصدي
مصاحبه و گفتگو
تلسكوپ و دوربين دو چشمي
سمینار ها
معرفي كتاب
ماراتن مسیه
مسابقات نجوم
مجلات خارجی نجوم و اختر شناسی
انیمیشن نجومی
عكس هاي نجومي نويسنده وبلاگ
فيلم هاي نجومي
رقابت صوفي
باشگاه نجوم شهرستان ها
كلاسهاي نجومي
براي جستجو در تمام مطالب سايت واژه كليدي مورد نظرتان را وارد کنيد :
به وبلاگ انجمن اختر شناسان آماتور خوش آمديد.
وبلاگ حاضر در بعضي از مطالب از سايت هاي آسمان پارس و آسمان شب ايران و نجوم تغذيه ميكند كه آدرس آنها در پيوند ذكر شده است.
با اميد آسماني صاف و تاريك براي شما منجمان ايراني....
خشایار معروفی

اطلاعيه هاي سايت :
اخترشناس آماتور: کسب مقام اول در نخستين جشنواره وبلاگها و سايتهاي فضايي ايران در سال86
.
خواهشمندم كه تا آخر صفحه اين وبلاگ را مشاهده نماييد .
1)ما در هفته ی جهانی هوا و فضا قرار داریم و برای اینکه بتوانیم موضوع نجوم را بین مردم رواج بدهیم چه راه هایی را پیشنهاد می کنید؟
من فکر می کنم باید مسئله ی نجوم را یک مقدار از مسئله ی علمی بودن آن جدا کنیم و بتوانیم مباحث مهم نجوم را به صورت فیلم یا داستان طوری بیان کنیم که همه بتوانند ...
معرفي
پوریا ناظمی، منجم آماتور و روزنامه نگار علمی در سال 1357 خورشیدی در تهران متولد شد. وی پس از گذراندن تحصیلات پایه وارد دانشگاه فردوسی مشهد شد و در نهایت به عنوان کارشناس ریاضی محض فارغ التحصیل گردید. او از نخستین سال های دوران راهنمایی و دبیرستان به فعالیت در زمینه نجوم آماتوری می پرداخته و همکاری اش در مطبوعات به عنوان روزنامه نگار، در دانشگاه آغاز گردید و در وزارت علوم ادامه یافت و پس از مدتی همكار تحريريه ماهنامه نجوم گردید. پوریا ناظمی که هم اکنون از فعالان و مروجان در زمینه نجوم آماتوری است، به عنوان کارشناس با برنامه آسمان شب همکاری می نماید، علاوه بر این وی عضو هيئت دبيران و سخنگوی شاخه آماتوری انجمن نجوم ايران، دبیر علمی روزنامه جام جم و دبیر بخش اخبار سایت نجوم نیز می باشد.
با سلام خدمت شما،خواهش می کنم که خودتان را معرفی کنید.
پوریا ناظمی، متولد 1357 در تهران و دارای کارشناسی ریاضیات محض از دانشگاه فردوسی مشهد هستم و شغل اصلی من روزنامه نگاری علمی است و الان دبیر علمی روزنامه جام جم هستم.
شما در چه زمینه ای (از نجوم)فعالیت می نمایید؟
به حوزه های زیادی علاقه دارم از عکاسی و رصد گرفته تا مطالعات تاریخی اما به طور جدی تر تمرکز برروی بررسی روشهای ترویجی و رسانه ای در نجوم است و البته علاقه ویژه ای که در وقت آزاد دنبال می کنم بررسی تاریخ نجوم به ویژه در ایران است.
آیا در این زمینه به صورت حرفه ای فعالیت می کنید؟
تقریبا کل فعالیتهای نجومی من از جمله شرکت در جلسات هیات دبیران شاخه آماتوری ، انجام کارهای اطلاع رسانی آن و ... آماتوری و غیر حرفه ای و بالطبع غیر انتفاعی است. در مورد بخش هایی مانند رصد و عکاسی که وضع مشخص است و مانند همه از روی علاقه این کارها را دنبال می کنیم . البته گاهی در رصد خانه زعفرانیه تهران یا برخی از مراکز آموزشی کلاس هایی دارم که دیگر غیر انتفاعی نیست و گرنه کار اصلی من کار روزنامه نگاری علمی است و تنها در روزنامه جام جم به طور رسمی مشغول هستم .
از چه سالی برای نخستین بار فعالیت خود را آغاز نمودید؟ آیا مشوق خاصی هم داشتید؟
به خاطر نمی آورم . شاید نخستین خاطرات جدی من هم پس زمینه ای از نجوم داشته باشد . اما می دانم علاقه خواهرم به ستاره شناسی شاید عامل پیش روی من شده باشد از زمانی که به یاد می آورم بحث های نجومی از دیدگاه های گوناگون مورد توجه همه ما بود.
از تحصیلات خود در این زمینه بهره برده اید؟به عبارت دیگر آیا میزان تحصیلات شما در پیشرفت تان تاثیر گذار بوده است؟
من از ریاضیات در نجوم یا کار حرفه ای خودم استفاده ابزاری نکردم به این معنی که مستقیما با ابزارهای فنی ریاضیاتی در گیر نشدم اما دیدگاهی که رشته ام به من داد به طور جدی در کار روزنامه نگاری، فعالیت های نجومی و کلا زندگیم تاثیر گذاشته است و الان بیش از هر زمانی از انتخاب رشته ام خوشحالم.
آیا به حرفه و یا زمینه فعالیت خود همچون یک هدف می نگیرید؟
بخشی از اهداف من برای آینده از مسیر این حرفه و این علاقه می گذرد و قطعا این آینده نمی تواند فارغ و به دور از علاقه هایی باشد که تمام زندگی من را تشکیل داده است
تا چه اندازه به این هدف رسیده اید؟
من تا حد بسیار کمی در مسیری که دوست داشته ام پیش رفته ام و گاهگاهی که به تقویم نگاه می کنم دچار اضطراب می شوم که آیا فرصت دارم به تمام آن دانایی که مایلم دست یابم یا نه . قطعا راه بسیار طولانی در پیش است . اگرچه نسبت به آنچه که هستم شاکرم اما به آن راضی نیستم.
تعریف شما از یک منجم آماتور چیست؟
هر بار که بحث به تعریف می رسد من در می مانم. شاید این به ذات رشته من بازگردد. از نظر من ( و البته تاکید می کنم نظر شخصی است) منجم آماتور کسی است که از روی علاقه و نه به دلیل هیچ عامل وادار کننده بیرونی ( مانند ضرورت تحصیلاتی یا ضرورت کاری یا میل به شهرت یا ...) برای ارضای احساسات درونی خود به فعالیت نجومی می پردازد . بنابراین شاید یک منجم حرفه ای نیز براساس این تعریف خودمانی که آن قدر به کار خود علاقمند می شود که فارغ از ساعت کاری و مسایل دیگر به فعالیت می پردازد باز هم آماتور می دانمش . کسانی که در این راه می آیند به نظر من نوعی عشق و علاقه عمیق دارند و می خواهند از طریق آن به آرامش و دانایی برسند. اما همانطور که گفتم من همیشه در تعاریف اولیه با مشکل مواجهم.

به نظر شما برای فعالیت در زمینه های مختلف نجوم داشتن تحصیلات آکادمیک ضروری است؟
اگر منظور نجوم حرفه ای است ، قطعا اما در زمینه های آماتوری خیر و البته یک استثنا را ضمیمه می کنم در برخی از رشته ها و شاخه های نجوم به گونه ای است که بدون داشتن آگاهی کافی و عمیق علمی نمی توان به آن پرداخت و بنابراین در این زمینه فعالیت جدی آماتوری بی معنی می شود مانند رشته ای نظیر کیهان شناسی که چون مبتنی بر ریاضیات بسیار پیشرفته است و بر اصولی بنا شده که با دنیای روزانه ما چندان آشنا نیستند، ورود بی پروا به آن می تواند باعث ایجاد گمراهی و بدفهمی جدی شود و سودی هم در پی ندارد و بنابراین بیش از دانشی عمومی شاید صلاح نباشد که جلوتر رفت و اگر خواستیم چنین کنیم باید داده ها ی کلاسیک آن را بیاموزیم.
جایگاه دانش نجوم(حرفه ای ، آماتوری و...) را در کشور چگونه ارزیابی می نمایید؟آیا نسبت به سال های گذشته پیشرفت هایی صورت گرفته است؟
نجوم حرفه ای ر ا باید نهادهای مسئول علمی پاسخ دهند اما احساسات و برداشت من آن است که در آستانه جهشی بسیار بزرگ قرار داریم که امیدوارم با پیش رفتن موفق طرح رصدخانه ملی ایران ، هرچه زودتر به جهش های بیشتر دست یابد اما در حوزه آماتوری شما شاهدید که چه رویداد عظیم و ژرفی اتفاق افتاده اس . انبوه علاقمندان و مخاطبان نجوم روز به روز بیشتر شده و ما نمادی از حضور ایشان را می توانیم در مراسم گوناگونی نظیر روز نجوم و روز فضا ببینیم . من بسیار به این جامعه امیدوارم و البته نگرانی های جدی هم دارم . ما رشد بسیار سریعی در 10 سال گذشته داشته ایم . به یاد نبرده ایم که 10 یا 15 سال پیش برا کسب خبری از دنیای نجوم یا از آن ساده تر برای انجام رصدی ساده چه مصیبت هایی داشتیم که اکثر آن از نا آگاهی دیگران نشات می گرفت اما امروزه این مشکلات بسیار کمتر شده است. اما به دلیل شتاب بالای کار ترویجی که انجام شده این نگرانی وجود دارد که در برخی از حوزه ها رشد با افراط و تفریط بوده و هماهنگ رخ نداده باشد و همینطور سو تفاهم هایی را ایجاد کرده باشد که فکر می کنم الان باید جلوی آنها گرفته شود تا رشد سالم این بدنه تضمین گردد.
تعداد علاقه مندان به نجوم در ایران به چه میزان است؟این علاقه مندان بیشتر به چه شاخه ای از نجوم گرایش دارند؟
متاسفانه آمار دقیقی در این خصوص وجود ندارد . آخرین اطلاع من از فعالیت دایم یا موسمی حدود 100 گروه در کشور است و شاید حدود 10 تا 15 هزار نفر منجم علاقمند و پیگیر آماتور در کشور داشته باشیم اما قطعا این تعداد با علاقمندان یکی نیست و کسانی که علاقه ابتدایی دارند بسیار بیشتر هستند . علاقه این افراد هم متنوع است ولی به نظر من غیر از کارهایی مانند سمینار دادن و ... عمدتا علاقه مند رصد عمومی و عکاسی هستند.
آیا در کشور امکانات نجومی(آموزش ،ترویج، وجود کارشناسان و متخصصین و...)به میزان کافی وجود دارد؟در چه زمینه ای ضعف داریم؟
وضع ما نسبت به گذشته بسیار بهتر و نسبت به ایده آل های موجود بسیار عقب است. این هم موردی است که باید با برنامه ریزی دقیق بتوانیم آن را حل کنیم اما فراتر از کمبود امکانات نگرانی جدی من عدم استفاده درست از امکانات موجود است. به نظر من بسیاری از ابزارهای نجومی موجود دراختیار علاقمندان مورد بهره برداری درست قرار نمی گیرد و در سویی برخی افراد هستند که به دلیل نداشتن ابزار نمی توانند کار کنند به همین دلیل فکر می کنم سامان دهی مجدد در ساختارهای گروههای نجومی و تبدیل کردن آنها به بانکی از ابزار و داده برای اعضا بسیار ضروری است.
نقش رسانه های عمومی را در زمینه پیشبرد و ارتقا این دانش در کشور چه طور ارزیابی می کنید؟
بسیار مهم و بسیار خوشحالم که در سالهای اخیر توجه رسانه ها به این موضوع جلب شده به خصوص باید از رسانه هایی چون صدا و سیما و برخی روزنامه های کثیر الانتشار نام ببرم و شاید به عنوان الگویی مناسب از توجه همراه با دقت شاید بتوانم از خبرگزاری ایسنا نام ببرم که دوست عزیزم آقای شمس با درایت ویژه ای بخش علمی این خبرگزاری را رشد داده و باعث افزایش اعتبار آن شده. البته در کنار رسانه های عمومی رسانه های تخصصی نیز وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.

نظر شما پیرامون تاسیس رصدخانه ملی چیست؟
این آرزویی طولانی برای مردمی است که زمانی مفهوم رصد خانه را به دنیا معرفی کرده اند . ایده رصدخانه ملی ایران در دوره مدرن به زمان ناصرالدین شاه قاجار بر می گردد که در این دوره مشاورالملک محمودی که از دانش آموخته های دارالفنون بود و برای تحصیل به فرانسه رفته و در پلی تکنیک و و سوربن نجوم خوانده و مدتی هم در رصدخانه پاریس و بعد رصدخانه بلژیک کار کرده بود و گفته می شود در کشف یکی از سیارکهای کمربند سیارکها نقش داشته است ، زمانی که برای ناصرالدین شاه بر فراز برج شمس العماره رصدهایی را برگزار می کرد پیشنهاد ساخت رصدخانه سلطنتی را به وی داد و وی در پاسخ گفت پول را نباید خرج هوا کرد . متاسفانه این ایده آنچنان دامن گیر ما شد که اکنون کم کم داریم از زیر بار آن بیرون می آییم. به هر حال پیگیریهای مستمری که توسط جمعی از بهترین دانشمندان ایرانی و انجام هزاران نفر ساعت کار تحقیقی امروزه در آستانه ساخت رصد خانه ملی ایران قرار داریم که به گونه ای طرح خواهد شد که فقط یک تلسکوپ بزرگ نباشد، بلکه توانایی مشارکت در طرح های جدی بین المللی را هم داشته باشد . به نظر من حمایت از رصد خانه ملی ایران امروزه برای همه ما چه آماتور چه حرفه ای و حتی چه علاقمند به علم از واجبات است و این رصد خانه می تواند حهش عظیمی را ایجاد کند.
لطفاً کمی پیرامون تجربه همکاری خود در ماهنامه نجوم و برنامه آسمان شب , توضیح دهید.
یکی از خوش آیندترین فعالیتهای حرفه ای من همکاری با نجوم بوده و هست و امیدوارم ادامه هم داشته باشد . من نجوم را به عنوان یکی از چندین جایی که برایش می نویسم نمی بینم بلکه خانه ای است که در آن احساس راحتی می کنم و ایمان دارم این مجله که خیلی از وقتها مورد ظلم هم قرار گرفته و البته با قبول همه نقاط ضعفش ، نقش غیر قابل انکاری در رشد نجوم ایران داشته است که به هیچ وجه قابل انکار نیست.
چشم انداز شما پیرامون نجوم در آینده چگونه است؟آیا مایلید در این زمینه نقشی داشته باشید؟چه طور؟).
نجوم درآینده حضور فراگیر خواهد داشت همانگونه که در امروز و فردای ما حضور دارد و امیدوارم صلاحیت آن را بیابم که یکی از ساکنان جامعه نجوم آماتوری کشور باشم.
آیا برای آینده برنامه ویژه ای در نظر دارید؟
اگر گرفتاریها اجازه دهد بسیار مایلم تحصیلاتم را در رشته تاریخ علم ادامه دهم البته اگر بخت و فرصت یار باشد
منبع : پارس اسکای
از دكتر بهرام مبشر دانشمند ايراني فعال در ناسا در بيستمين جشنواره خوارزمي تقدير مي شود . دكتر مبشر به دليل تحقيقات اختر شناسي و كشف چند كهكشان پرحجم رتبه يك بخش پژوهشهاي بنيادي را كسب كرده اند و در بخش ويژه ايرانيان مقيم خارج از كشور معرفي مي شود.
از دكتر بهرام مبشر دانشمند ايراني فعال در ناسا در بيستمين جشنواره خوارزمي تقدير مي شود . دكتر مبشر به دليل تحقيقات اختر شناسي و كشف چند كهكشان پرحجم رتبه يك بخش پژوهشهاي بنيادي را كسب كرده اند و در بخش ويژه ايرانيان مقيم خارج از كشور معرفي مي شود .دكتر مبشر كه نماينده سازمان فضايي اروپا در ناسا است مسئول اشكار ساز نيك موس هابل نيز مي باشد و در حال حاضر مشغول تحقيقاتي پيرامون انرژي تاريك است وي در چند سال اخير با سفر به ايران سعي كرده نتايج تحقيقاتش اختيار محققان و منجمان ايراني نيز قرار دهد . را در مراسم بيستمين جشنواره بينالمللي خوارزمي، صبح روز سهشنبه، 17 بهمن ماه جاري در محل سالن اجلاس سران كشورهاي اسلامي برگزار ميشود.
|
◄ دكتر بهرام مبشر |
|
در سال 1337 در تهران متولد شد، ديپلم رياضي را از دبيرستان البرز تهران و ليسانس فيزيك را از مدرسه عالي پارس دريافت كرد و سپس به انگلستان رفت و تحصيلات فوق ليسانس و دكتراي خود را در رشته كيهانشناسي مشاهداتي در دانشگاه «دورهام» انگلستان پشت سر گذاشت. وي پس از دريافت درجه فوقليسانس مهندسي اپتوالكترونيك و ديپلم مهندسي ميكروويو از دانشگاه لندن، مدت هشت سال در اين دانشگاه (كالج سلطنتي) به تدريس و تحقيق اشتغال داشته و از چند سال قبل در انستيتو تلسكوپ فضايي هابل در ناسا فعاليت دارد. دكتر مبشر در حال حاضر نماينده سازمان فضايي اروپا (ESA) در ناسا و مسئول آشكارساز nikmouse تلسكوپ فضايي هابل است. |
قابل ذکر است چهار شنبه 18 بهمن 1385 در برنامه ای که از ساعت ۱۶ الی ۱۸ در سالن اجتماعات فرهنگسرای بهمن برگزار خواهد شد دکتر مبشر در خصوص آخرین دست آوردهای کیهان شناسی و همچنین آخرین رویدادهای مروبط به تلسکوپ هابل به سخنرانی خواهد پرداخت و پاسخگوی پرسشهای حاضران خواهد بود. عنوان اصلي اين سخنراني اسرار کيهان شناسي امروز است.در این سمینار همچنین تعدادی از محققان کشورمان همچون دکتر رضا منصوری ،مدیر مسئول ماهنامه نجوم و عضو فرهنگستان علوم جهان سوم نیز شرکت خواهد داشت. علاقمندان می توانند برای شرکت در این برنامه - با توجه به ظرفیت محدود و برای حفظ نظم برنامه - دقايقي پپش از شروع سخنرانی در بعد از ظهر (ساعت ۱۶) چهارشنبه ۱۸ بهمن در محل فرهنگسرای ارسباران (هنر) واقع در سید خندان - خیابان جلفا (ارسباران) مراجعه نمایند. ورود برای عموم علاقه مندان آزاد و رایگان است.
وضعیت مریخ نوردهای روح و فرصت - ماموریت های آینده مریخMRO - MSL زمان واقعی عزیمت انسان به مریخ - تاریخ بازگشت دوباره انسان به ماه و جایگزین های دیگر پروژه پر هزینه شاتل ها و ...
|
◄ زندگی و تحصیلات دكتر فيروز نادری كه در حال حاضر به عنوان يكی از مديران ارشد سازمان فضايی ناسا، نقشی كليدی در تعيين راهبردها و نظارت بر كل طرحها و ماموريتهای يكی از مهمترين مراكز فضايی اين سازمان بر عهده دارد، در سال 1325 در شيراز متولد شده و تحصيلات ابتدايی و متوسطهاش را در شيراز و تهران گذرانده است. ![]() وی در سال 1964 به آمريكا رفته و تحصيلات خود را تا مقطع دكتری مهندسی الكترونيك در دانشگاه كاليفرنيای جنوبی ادامه داده است. دكتر نادری، پس از پايان تحصيل به كشور بازگشت و ضمن گذراندن خدمت سربازی، مدتی در مركز «سنجش از دور ايران» فعاليت كرد. وی از حدود 26 سال پيش همكاری خود را با ناسا آغاز كرد و در اين مدت مشاغل فنی و مديريتی متعددی را در زمينه ماهوارههای مخابراتی متحرك، رادارهای سنجش از دور، رصدخانههای تحقيقاتی اختر فيزيك ، اكتشاف مريخ و ساير اجرام منظومه شمسی برعهده داشت. دكتر نادری، فروردين ماه 1379 در شرايطی كه چندين ماموريت متوالی سازمان فضایی ناسا در پرتاب فضاپيما به سوی مريخ با شكست مواجه شده بود، به مديريت برنامههای اكتشافات مريخ منصوب شد و توانست در طی چهار سال، سه ماموريت مهم از جمله پرتاب دو كاوشگر مريخنورد «روح» و «فرصت» را با موفقيت به انجام رساند. اين دانشمند ايرانی در پی اين موفقيت درخشان، در اسفند ماه سال گذشته به سمت معاون و مدير ارشد برنامهريزی مركز JPL (آزمايشگاه پيشرانش جت) - از مهمترين مراكز فضايی ناسا - منصوب شده و در سمت جديد به عنوان مسئول طراحی برنامهها و راهبردهای مركز، تجاربش در ماموريتهای مريخ را در مطالعه ساير بخشهای جهان از زمين تا كهكشانهای دور به كار بسته است.وی همچنين مسئوليت طراحی چشمانداز راهبردی پنج تا 20 ساله JPL را برعهده دارد. دكتر نادری در راستای سه دهه همكاری مستمر با سازمان فضایی ناسا، به دليل عملكرد درخشان علمی و مديريتی به دريافت عالیترين نشان علمی اين سازمان (The Distinguished Service Medal) و نشانهای متعدد ديگر از جمله نشان فنآوری فضايی Hall of Fame، جايزه Aviation Week 2004 Aerospace، نشان افتخار Ellis Island سال 2005 - به دليل همكاریهای گسترده علمی كه به غنیتر شدن فهم جامعه منجر شده - و ... موفق شده است. |
متن زیر مصاحبه اختصاصی است که دکتر فیروز نادری با سایت آسمان پارس در باره موضوعات مختلف انجام داده اند.
|
◄ ماموریت های حال و آینده مریخ در چه وضعیتی قرار دارند؟ |
پس از دو شکست پیاپی در مریخ در سال های گذشته سازمان فضایی ناسا دکتر فیروز نادری را به عنوان مسول برنامه های مریخ و ماموریت های سیاره سرخ منصوب کرد. دکتر نادری برنامه های موفق دوره مدیریت خود را در موضوع مریخ با هدایت و راهبری مریخ نوردهای آپورچونیتی و اسپریت آغاز نمود. کارنامه ای درخشان از یک همکاری دسته جمعی و تلاشی چند صد نفره برای هدفی مشترک . هم اکنون این دوقولوهای مریخی نزدیک به 1000 روز را در مریخ گذرانده اند که رکورد بسیار خوبی برای مریخ نوردها و گروه هدایت کننده آنها محسوب می شود. ( آخرین خبر ها حاکی از آن است که ماموریت مریخ نورد های ناسا برای یک سال دیگر تمدید شد )
پس از موفقیت مریخ نورد های روح و فرصت مهم ترین ماموریت، مدارگرد اکتشافی مریخ MRO یا Mars Reconnaissance Orbiter می باشد. دکتر فیروز نادری مدیریت این برنامه را نیز به عهده دارد . شاید چند روز بیشتر نیست که قرار گیری موفق فضاپیمای MRO به مدار از پیش تعیین شده و تصحیح مداری آن موفقیت دیگری را نصیب آقای دکتر فیروز نادری و همکارانش کرد. ( به خبر MRO مدارگرد مریخ آماده برای جستجو مراجعه نمایید) و به این ترتیب یکی دیگر از برنامه های پیچیده پرتاب و هدایت مدارگرد های مریخ به مرحله جدید خود وارد شده است. فضا پیمای MRO سال پیش راهی مریخ شده و طی ماه های گذشته به مرحله تصحیح مداری خود رسیده و به مرور می رود تا در اولین گام تصاویر آزمایشی خود را از سطح مریخ ارسال کند(برای دریافت اطلاعات بیشتر پیرامون MRO به مقاله مدارگرد اکتشافی مریخ گامی درخشان به سوی اکتشافات فضایی مراجعه نمایید).
مدارگرد دیگری نیز سال آینده در شمال مریخ و نزدیک قلب یخی آن فرود خواهد آمد. نام این مدارگرد که کپسول آزمایشگر آن به سمت شمال مریخ شلیک خواهد شد فونیکس است فونیکس پس از برخورد با سطح مریخ قرار است تا در آزمایشگاه کوچک خود روی سطح و یخ های قطبی مریخ آزمایشهایی را به انجام برساند .
آزمایشگاه سنگ و کانی به همراه 8 جز آزمایشگر دیگر آزمایشگاه این مریخ نورد را تشکیل میدهند. MSL چهار برابر از لحاظ وزن و اندازه از هم نوعان فعلی خود در مریخ بزرگتر است و مهمترین ویژه گی آن نوع سوخت آن است که از انرژی اتمی استفاده میکند. پیش بینی میشود عمر این ربات کاوشگر با توجه به نوع سوخت آن و نوع طراحی بسیار طولانی باشد.
|
◄ با صحبت هایی جنابعالی این طور به نظر می رسد که معمولا ناسا مدارگردها را پیش از ارسال مریخ نوردها به سوی این سیاره ارسال می کند ؟ |
بله همینطور هست. برای اولین بار در دهه 70 میلادی پروژه وایکینگ ها هم همراه با پرتاب مدارگرد ها به انجام رسیدند. شروع این نوع سلسله ماموریت ها با ارسال اطلاعات مدارگردهای در حال چرخش به دور مریخ و سپس فرود وایکینگ ها در مریخ انجام شد.
|
◄ ماموریت بعدی فرود مریخ نورد در مریخ در چه سالی است و چه نتیجه ای از آن مد نظر است؟ |
MSL مریخ نورد جدید در سال 2009 پرتاب خواهد شد و در سال 2010 به مریخ رسیده و در سطح آن فرود خواهد آمد. اما فرق بین MSL با مریخ نوردهای کنونی در چیست ؟ : در اینجا سه سوال و هدف اصلی پیش روی ما است :در نظر گرفتن شرایط مریخ در طول تاریخ . آیا حیاتی در گذشته در آن وجود داشته یا این که در اینده بوجود خواهد آمد ؟ دوم این که آیا اگر شرایط زندگی وجود داشته آیا حیاتی هم بوجود آمده یا خیر. و سوال سوم این که ایا اگر حیاتی هم بوجود امده است در حال حاضر هم به شکلی خاص دیده میشود یا خیر ؟ همه مریخ نورد ها آینده به قصد رسیدن به پاسخ این سوالات است که راهی مریخ میشوند.
هدف های روح و فرصت این بود که آیا آب به عنوان یکی از ملزومات بوجود حیات در مریخ در گذشته این سیاره وجود داشته ؟
ارسال کاوشگر MSL در سال 2009 گام بزرگی خواهد بود. این کاوشگر پس از فرود در مریخ به دنبال مواد شیمیایی خواهد گشت که از اثرات وجود حیات باقی مانده گذشته باشد. یا بقایایی از آن باشد. از مقایسه مواد شیمیایی خاص که توسط سیستم های حیاتی زنده به وجود می آیند و مواد شیمیایی طبیعی میتوان به این نتیجه رسید که حیات از نوع خاصی در مریخ وجود داشته است. اگر ماموریت MSL با موفقیت و پیش بینی های انجام شده همراه باشد قدم بعدی ما جستجوی مستقیم حیات در مریخ در سال های پس از آن و حوالی سال 2016 خواهد بود.
|
◄ MSL به دنبال چه چیزی خواهد بود، که ما از ماموریت روح و فرصت بدست نیاوردیم؟ |
|
|
|
▲دکتر فیروز نادری مدیر ارشد سازمان فضایی امریکا - مدیر برنلمه های منظومه شمسی و مریخ ناسا - و معاون فعلی JPL در آزمایشگاه پیش رانش جت ناسا |
هدفهای اصلی دو مریخ نورد روح و فرصت کشف آب در گذشته یا حال مریخ بود که نتیجه آن پس از جستجوی بسیار مثبت بود. مریخ نورد آپورچونیتی توانست اثرات وجود اب را در میلیونها سال پیش در اطراف مکان فرود خود بیابد.
|
◄ اگر پاسخ MSL برای وجود شواهد حیات و کشف آثار شیمیایی حیات مثبت باشد , موفقیت این ماموریت چه تاثیری بر ماموریت های بعدی انسان به مریخ و یا فرود انسان در مریخ خواهد داشت ؟ |
پروژه های رباتیک تقریبا همگی به هم مرتبط هستند و راه را برای رسیدن به هدفهای بزرگ بعدی هموارتر خواهند کرد . ما در هر پرتاب فضا پیما با تجربه تر شده و از لحاظ تکنولوژیک پیشرفته تر خواهیم شد.
اما سفر انسان به مریخ ! فرستادن انسان به مریخ به قدری مشکل و پیچیده خواهد بود که ارسال MSL و موفقیت آن نیز نمیتواند تنها پیش نیاز مسافرت انسان به مریخ باشد.
مشکلات بزرگی پیش روی ما است
: سه مرحله برای سفر به مریخ متصور است : اول پرتاب از زمین – دوم هدایت از زمین تا مریخ و سوم فرود در مریخ . بخش دوم این ماوریت آسان ترین قسمت آن خواهد بود و سختی آن فرود در مریخ و پرتاب از زمین است. مرحله اول یعنی پرتاب به سبب حجم زیاد وسایل و ملزومات این سفر نیاز به تدارک چندین پرتاب از زمین خواهد داشت که در فضا این تجهیزات به هم ملحق شده و به صورت یک فضا پیمای مرکب از همه این وسابل به سمت مریخ حرکت میکند. پس از این ساده ترین مرحله آغاز میشود که حرکت این فضاپیما تا مریخ است. در این مرحله فضا پیما با سرعت بسیار زیاد به سمت مریخ روانه میشود و مشکلات از زمانی اغاز میشود که ما بخواهیم سرعت آن را نزدیک مکان فرود و در جو بسیار رقیق مریخ کاهش دهیم و آن را با همه مسافران و وسایلش سالم به سطح بنشایم. برای مثال سرعت حرکت فضا پیما هایی که حامل روح و فرصت بودند نزدیک به 20 هزار کیلومتر در ساعت بود و زمانی که تنها 120 کیلومتر با مریخ فاصله داشتند باید سرعت را آنقدر کاهش میدادیم که به آرامی بتوانند بر سطح مریخ فرود ایند.مشکلترین فاز فرود در به مریخ کند کردن سرعت فضا پیما است. در حال حاضر و در ماموریت های کنونی سپر حرارتی – چتر و موتور ها میتوانندسرعت را کاهش بدهند . اما در زمانی که فضا پیمای حامل انسان بخواهد با 20 تا 25 برابر وزن و اندازه در سطح مریخ فرود آید کار کمی سخت تر خواهد شد ! ما هنوز تکنولوژی مورد نیاز برای این کار را در اختیار نداریم تابتوانیم سرعت را طوری کاهش دهیم که انسان را به سلامت در سطح مریخ بنشانیم . یکی از دلایل مهم این است که در مریخ حتی نمیتوان از خاصیت اصطکاکی جو آن به سبب رقیق بودنش استفاده کنیم .
|
◄ سوال همیشگی در باره مریخ : سفر انسان به مریخ در چه تاریخی قابل تصور است ؟ تخمین هایی که هم اکنون وجود دارد سال های بین 2015 و 2020 را زمان احتمالی سفر انسان به مریخ در نظر میگیرد. با توجه به مشکلاتی که متذکر شدید چه زمانی را می توانیم برای این سفر در نظربگیریم؟ |
با توجه به مشکلات تکنولوژیکی و مالی که بر سر این راه وجود دارد به نظر نمیرسد تا نیمه این قرن بتوانیم تمامی امکانات این سفر را فراهم کنیم و باید تا دهه های اینده صبر کنیم. برای پاسخ به این پرسش باید به مقدمات پرتاب و تکنولوژی هایی که فعلا در اختیار داریم توجه کنیم.در ابتدا روی شاتل ها صحبت میکنیم . یکی از راه های ارسال تجهیزات به فضا هم اکنون شاتل ها هستند. اما پروژه شاتل ها به دلیل قدیمی شدن فن آوری های ساخت و هزینه های سنگین و خطراتی که داشته اند تا سال 2010 بازنشسته خواهند شد. ناسا 14 بار دیگر شاتل ها را به فضا پرتاب خواهد کرد که 13 پرتاب برای ارسال تجهیزات به ایستگاه فضایی و یک پرتاب هم برای تعمیر تلسکوپ فضایی هابل در نظر گرفته شده است. اما ناسا در حال تعیین جانشین هایی برای شاتل ها است این پرنده های جدید دیگر شبیه به شاتل ها نبوده و به پروگرس ها - فضا پیما های روسی شباهت خواهند داشت که مکانیسمی شبیه به آنها دارند. در پروگرس ها مکان استقرار فضانورد ان بالای موشک پرتاب کننده در نظر گرفته میشود که سیستم های جدید ناسا هم شبیه به آن خواهد بود. تاریخ شروع استفاده از این فضا پیما ها سال 2014 در نظر گرفته شده است. این زمانی است که ناسا طبق زمانبندی های ماموریت های خود قصد دارد تا دوباره به ماه عزیمت کند ولی این بار دیگر شبیه به مسابقات فضایی دهه های اولیه عصر فضا که برای فتح ماه بین شوری و امریکا رقابت سختی بود جنگی بر سر فتح ماه نخواهیم داشت. تغیر پرتاب کننده ها و بالابر ها و همینطور سفر دوباره به ماه از مهمترین برنامه های ناسا طی دهه اینده خواهند بود. پس از این ما روی چگونگی سفر فضا پیما های رفت و برگشت به مریخ و همینطور سفر انسان به سیاره سرخ برنامه ریزی میکنیم.
همانطور که قبلا متذکر شدم ما سه مشکل بزرگ برای رسیدن به مریخ خواهیم داشت که پرتاب به مریخ - هدایت تا مریخ و فرود روی مریخ هستند اما یک مشکل دیگر هم هست ! و آن هزینه های سنگین این ماموریت است که غیر قابل تصور خواهد بود. به طور مثال در زمان فرود اولین انسان به ماه با بودجه های کنونی نزدیک به 70 میلیارد دلار سرمایه گذاری دولت وقت ایالات متحده انجام شد تا امریکا برنده مسابقه فتح ماه با شوروی باشد مسابقه ای که سیاسی بود. این مبلغ هنگفت قسمت زیادی از هزینه های جاری دولت ان زمان را تشکیل میداد. ولی تخمین ما برای انجام سفر انسان به مریخ در حال حاضر رقمی بالغ بر 200 تا 400 میلیارد دلار است ! در حال حاضر چنین رقابتی وجود ندارد از زاویه دیگر اشکال اساسی بعدی شاید هزینه های جاری ملی در امریکا باشد. اگر به ترکیب هرم سنی و جمعیتی امریکا نگاه کنیم ساختاری میان سال و رو به پیری را خواهیم دید. این جمعیت به مرور و طی سالهای آینده پیر تر و آسیب پذیر تر خواهند شد که نیاز به توجه و صرف هزینه های بسیار زیادی برای آن لازم است. پس این هم یکی از مشکلات بزرگ ما برای تامین بودجه سرسام آور سفر به مریخ است.
مشکل
سوم سلامت انسان در فضا و مریخ. سفر چند روزه به ماه و اقامت در آن از نظر فیزیولوژی بدن خطرات زیادی برای انسان نداشته و به مشکلی از این نظر بر نخوردیم.برنامه ای که حداکثر طی چند روز رفت و برگشت فضانوردان به ماه انجام میپذیرد. ولی سفر به مریخ کاملا متفاوت است. ما با تجهیزات کنونی حدود 7 ماه زمان لازم خواهیم داشت تا فاصله بین زمین تا مریخ را طی کنیم 7 ماه سفر در زمانی است که مریخ نزدیکترین فاصله را به ما داشته باشد. در نظر بگیرید زمان برگشت هم باید در تاریخی باشد که دوباره مریخ نزدیکترین فاصله را به زمین داشته باشد تا همین 7 ماه زمان برای رسیدن به زمین را صرف شود. پس از رسیدن به مریخ 19 ماه طول خواهد کشید تا دوباره شرایط ایده عال برای بازگشت به زمین فراهم شود . یعنی فضانوردان زمانی در حدود 14 ماه را در راه رفت و برگشت از مریخ هستند و 19 ماه نیز باید در مریخ به سر برند. با این شرایط سخت میتوان در نظر گرفت که سفر انسان به مریخ نمیتواند طی یکی دو دهه اینده صورت گیرد.|
◄ نقش شما در پروژه MRO و همچنین در ماموریت مریخ نوردهای روح و فرصت چه بوده است؟ |
دوستان و هم وطنان من به دلیل علاقه زیاد به هموطنانشان و دانشمندان ایرانی سعی میکنند طراح اصلی این پروژه را بنده معرفی کنند که این تصور صحیح نیست. برای مثال اگر بتوانیم پاسخ این سوالات را بدهیم شاید مفهوم این جمله را دریابیم چند سوال از خودمان میپرسیم : به نظر شما طراح شاتل فضایی کیست ! یا این سوال که تلسکوپ فضایی هابل را چه کسی ساخته و طراحی کرده است ؟ پاسخ همه این ها این است که نه یک نفر بلکه کار گروهی سبب ساز ساخت انها بوده است. در مورد پروژه مریخ نوردهای اسپریت و آپورچونیتی نیز وضعیت به همن گونه بوده و یک تیم چند صد نفره با تخصصهای مختلف سازنده آن بوده اند.
|
◄ MRO هم اکنون در چه وضعیتی به سر می برد؟ بحران چند ماه پیش این پروژه که یکی از دلایل لغو سفر شما به ایران بیان شده به بوده است؟ |

وقتی که یک فضا پیما به سوی سیاره ای پرتاب می شود ، احتمال دارد در مراحل مختلف ماموریت مشکلاتی بو جود آید. هنگامی که مدار گردMRO با سرعت بسیار زیادی به مریخ نزدیک می شود، باید طی ترمز هوایی AEROBRAKING و چند مرحله تصحیح مداری از سرعت فضا پیما کاسته شود و مدار گرد در مدار اصلی خود به دور سیاره قرار گیرد. این مرحله از باید ماموریت با دقت بسیار زیادی صورت پذیرد، زیرا بروز کوچک ترین اشتباه باعث عبور مدار گرد از کنار سیاره و یا برخورد با آن می شود.
مدار از پیش تعیین شده برای MRO بیضی به ارتفاع 300 کیلومتر از سطح مریخ می باشد. ورود مستقیم به این مدار سوخت زیادی لازم داشت و همین میزان سوخت باعث می شد تا نتوان تجهیزات زیادی را همراه مدار گرد ارسال کرد. اماMRO از روشی خاص برای قرار گیری در مداری مناسب بهره می برد. به همین منظور مدار گرد را به جای مدار دایره ای در یک مدار بیضی بسیار کشیده قرار گرفت . این مدار بین 300 تا 30.000 کیلومتر پهنا داشت و قرار گیری در این مدار باعث صرفه جویی در مصرف 500 کیلوگرم سوخت و جایگزینی آن با تجهیزات ارسالی مورد نیاز برای کاوش مریخ شده است. مدارهای بیضوی، مدارهای کشیده ای هستند و زمان زیادی (حدود شش ماه) طول می کشد تا از ابتدا تا انتها طی شوند. به همین دلیل MRO مدارهای بیضوی خود را کوچک و کوچک تر می کند تا در مدار مورد نظر ما قرار گیرد . هنگام ترمز هوایی MRO ، مجهز به موتور های سوختی کوچکی است که قادرند با اجرای مانور هایی فضا پیما را در مسیر اصلی خود نگاه دارند. روش کار به این صورت است که مدار گرد با روشن و خاموش کردن موتور ها و ایجاد اصطکاک مدارها را کوچک و کوچکتر می کند و حدودا 300 مدار تغییر مکان می دهد تا در مداری 90 تا 110 دقیقه ای قرار گیرد. مداری که MRO در ابتدا وارد آن شد به دلیل کشیدگی زیاد و همچنین تمایل زاویه ای،برای اکتشافات و پژوهش های علمی مناسب نبود. MRO هم اکنون در مدار اصلی خود قرار گرفته است و می تواند به کاوش در سطح مریخ بپردازد.
( به خبر MRO مدارگرد مریخ آماده برای جستجو مراجعه نمایید)ما قوی ترین تلسکوپ را برای این مدارگرد در نظر گرفتیم که قوی ترین تفکیک را در تصاویر ارسالی مریخ خواهد داشت به اندازه ای که میتواند یک صندلی را در سطح مریخ تشخیص دهد! طیف سنج بسیار مجهزی نیز در آن تعبیه شده است.
مشکل پیش آمده برای MRO چه بود ؟ سرعت زیاد MRO در زمانی که نزدیک به مریخ شده بود میبایستی کم می شد و این کار نیز باید با پمپاژ سوخت به درون موتورهای آن و روشن کردن موتور ها انجام میشد. مراحل کار بسیار ساده است ! در زمانی معین باید چند پیچ باز و بسته شود که با چند انفجار کوچک منظم این کار انجام میشود و میزان معینی سوخت به مخزن سوخت وارد شود و در انجا منفجر شده باعث تغییر مسیر و کم کردن سرعت شود. 4 هفته مانده به رسیدن به مرحله باز و بسته کردن این پیچها آزمایشی را روی ماهواره ای که شبیه به همین سیستم در ان تعبیه شده بود انجام دادیم که نتیجه ازمایش منفی بود. پیچها باز نشد و این ما را نگران میکرد که احتمالا با چنین وضعیتی در زمان رسیدن MRO به مریخ روبرو خواهیم شد. سرانجام به این نتیجه رسیدیم که ترتیب انفجارهایی که پیچ ها را باز میکند باید تغییر میکرد که حدسمان درست بود و با تغییر زمان بندی انفجار های درهفته های بعدی توانستیم مشکل بوجود امده را بر طرف کنیم.
شبیه به چنین مشکلی را در ماموریت مریخ نورد اسپریت نیز داشتیم. در زمانی که اسپریت قرار بود به سطح مریخ نشیند مقدار زیادی غبار و شن در جو مریخ وجود داشت و این به خاطر طوفان هایی بود که در مریخ رخ داده بود . با توجه به رقیق بودن جو مریخ و جابه جایی این جو اندک احتمال میدادیم که هوا به اندازه کافی وجود نداشته باشد تا چترها بتوانند سرعت کپسول حاوی آن را کم کنند ما توانستیم در 48 ساعت پیش از رسیدن به نقطه بحرانی با تغییراتی در برنامه باز شدن چترها مشکل را برطرف کنیم.
|
◄ MRO از چه زمانی داده های خود را به زمین ارسال خواهد کرد؟ |
از 16 سپتامبر ( سه شنبه گذشته ) کار MRO آغاز شده است و این فضا پیما هم اکنون در مدار از پیش تعیین شده در حرکت بوده و مشغول آزمایش ادوات خود میباشد. و از دو ماه اینده دستگاه های نقشه بردار و تصویر بردار اطلاعات اصلی را ارسال خواهند کرد.
|
|
![]() |
|
دكتر نادری در راستای سه دهه همكاری مستمر با سازمان فضایی ناسا، به دليل عملكرد درخشان علمی و مديريتی به دريافت عالیترين نشان علمی اين سازمان (The Distinguished Service Medal) و نشانهای متعدد ديگر از جمله نشان فنآوری فضايی Hall of Fame، جايزه Aviation Week 2004 Aerospace، نشان افتخار Ellis Island سال 2005 - به دليل همكاریهای گسترده علمی كه به غنیتر شدن فهم جامعه منجر شده - و ... موفق شده است. |
دو وظیفه برای MRO در نظر گرفته شده است. اولی نقشه برداری از مریخ با تفکیک بسیار زیاد که برای تعیین مکان فرود MSL در سال 2010 به کار خواهد رفت و دومی ایجاد ارتباط بین مریخ نورد MSL با زمین به واسطه MRO خواهد بود.
از اسپریت و آپورچونیتی چه خبر؟ آیا داده های جدیدی از این مریخ نوردها دریافت می کنیم؟
در ابتدا 90 روز انتظار داشتیم که این دو مریخ نورد با توجه به شرایط حاکم بر مریخ بتوانند زنده بمانند. این به علت اتمام انرژی به دلیل خاک گرفتگی سطح سلولهای خورشیدی آن پیش بینی شده بود. اما یک اتفاق جالب به کمک ما آمد. معمولا در مریخ باد ها و گرد باد های کوچکی میوزند . وزش این بادها باعث شد تا گرد و خاک جمع شده روی صفحه های خورشیدی این مریخ نوردها از روی آن پراکنده شود. و طول مدت دریافت انرژی خورشیدی افزایش یابد. وضعیتی که تا به حال نیز ادامه داشته است.
در پایان برای شما و همه جوانان ایرانی آرزوی موفقیت میکنم.
برای شنیدن صدای مصاحبه اینجا کلیک کنید : فایل شماره 1 (6 مگا بایت 40 دقیقه ) - فایل شماره 2 (5 مگا بایت 38 دقیقه )
برای شنیدن مصاحبه نیاز به نرم افزار RealPlayer دارید.
نظر سنجی برگزاری برنامه های سال جهانی نجوم
بارش ابری.........
بارش شهابی
المپیادی های نجوم ایران اول شدند.
باشگاه نجوم مهر ماه 1388
Astronomy Picture of the Day
بیانیه شاخه آماتوری انجمن نوم ایران به مناسبت چهلمین روز درگذشت رصدگران هلال ماه رمضان
بابک امین تفرشی برنده جایزه عکاسی علمی لنر نیلسون شد.
رؤیت هلال ماه شوال
پدیده های 13 تا 20 شهریور
پدیده های هفته جاری
سانحه رانندگی در گروه رویت هلال ماه
آغاز ماه رمضان مبارک باد
رقابت صوفی شب گذشته با موفقیت برگزار شد
