» امروز ،

" >

منوي اصلي

نويسنده : خشايار معروفي

موضوعات

جستجوگر

آمار روزانه سايت و نظر سنجي

منوي كاربري

تصوِِيرتصادفي

آيدي مدير

لوگو

لينك دوستان

آرشيو ماهانه

اطلاعيه هاي سايت :
اخترشناس آماتور: کسب مقام اول در نخستين جشنواره وبلاگها و سايتهاي فضايي ايران در سال86 . خواهشمندم كه تا آخر صفحه اين وبلاگ را مشاهده نماييد .

:: چرا زهره به دورخودش برعكس مي چرخد؟

حركت وضعي زهره تا سال 1961 يك راز بود، در آن سال راديو اختر شناسان ابتدا در ميان ابرهاي سياره اي به جستجو پرداختند و همچنين در اتمسفر متراكم سطوح پايين آن چيزي كه يافتند بسيار پيچيده بود. زهره به آرامي و در مسيري اشتباه به دور خودش مي چرخيد.

تا امروز ستاره شناسان اين فرض را داشتند كه كه دليل اين پديده شايد ناشي از برخورد عظيمي است كه براي زهره هنگام قرار گرفتن در منظومه‌ي شمسي و در مدار خود رخ داده است. امّا تحقيقات جديد مي گويندكه به هر حال يك تصادم نمي تواند دليل آن باشد و ممكن است بسياري از سيارات داراي چنين اثرات ناشي از برخورد باشند كه خود به خودي مي باشد.

الكساندر سي.ام كوريا(Alexander C.M Correia) و ژاك لاسكار(Jacques Laskar) از مركز تحقيقات علمي فرانسه در شماره‌ي 4 مجله‌ي نيچر(Nature) در ماه ژوئن مدل هايي ارائه دادند كه توضيحاتي در مورد چرخش معكوس سياره‌ي زهره را ارائه مي‌دهند: پس از گذشت مدت زماني طولاني، در اتمسفر متراكم اين سياره جذر و مد بالا رفته و اصطكاك بين اتمسفر و سياره به تدريج چرخش زهره كاهش يافته است تا اينكه متوقف شد و به سمت مخالف شروع به چرخش كرد، در واقع مثل همان روشي كه كشش ماه باعث جذر و مد در اقيانوس هاي ما ميشود. اقيانوس هايي كه اصطكاك آنها در حال آهسته كردن گردش زمين است. كشش خورشيد نيز بر روي اتمسفر زهره نیز تأثير گذاشته و چرخش آنها را آهسته كرده است. جالب اين است كه خورشيد همانطور كه يك طرف سياره را گرم مي كند باعث رانده شدن بادهايي به تمام سطوح زهره مي شـود كه سرعت چرخش زهره را افزايش مي دهند.

لاسكار مي گويد: موقعيت نهايي زهره حالتی تعادلي بين اين دو نيرو مي باشند.

در طرح هاي پيشنهادي، بدون در نظر گرفتن هر نوع چرخشي كه سياره با آن شروع به حركت كرد، بررسي چرخش معكوس انجام شد. كوريا و لاسكار عنوان مي كنند كه بسياري از شرايط ابتدايي زهرا را كه اكنون دارد وا مي دارد. اين تأثير يك خصوصيت بسيار عمومي از چرخش دوراني يك سياره‌ي خاكي است با داشتن جوي چگال.

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 6:47 بعد از ظهر

نظرات:()

:: در جست و جوی دید مناسب

در جستجوی دید مناسب

شما، منجمان آماتور، مي‌توانيد با صرف بودجه‌هاي ناچيز وضعيت ديد محل رصدتان را بهبود بخشيد. مي‌توانيد بدترين اثرات آشفتگي‌هاي جوّي را، با دانستن منشأ پيدايش آن‌ها و به‌كار بستن چند تَرفَند ساده ، كاهش دهيد.

شبي آرام و دل‌انگيز است. الماس‌هاي آسمان، ستارگان زيبا، چشمك‌زنان طنّازي مي‌كنند. درحالي كه چنين منظره‌اي شاعران را به‌وَجد مي‌آورد و عاشقان را سَرگَشته مي‌كند، اخترشناسان را سخت به‌مشكل مي‌اندازد. بازي‌هاي جوّ بر سَرِ نور ستاره‌ها گرچه تلاءلو زيبا و چشمك‌زدن ستاره‌ها را سبب مي‌شود امكان آشكارسازي جزييات در نور ستاره‌ها را از ما مي‌گيرد. <ديد آسمان> يا Seeing ميزان حداكثر توان تفكيك ماست كه تابع شرايط جوّي است و معمولاً برحسب ثانيه قوس بيان مي‌شود.

سازمان فضايي ناسا براي رهايي از وضعيت ديد نامناسب و ضعيف جوّي در زمين، بيش از دو ميليارد دلار خرج كرد و تلسكوپ فضايي هابل را به‌فضا فرستاد. اما منجمان آماتور، با بودجه‌هاي بسيار كمتر، نبايد از بهبود بخشيدن به‌وضعيت ديد محل رصدشان در زمين نااميد شوند. شما مي‌توانيد بدترين اثرات آشفتگي‌هاي جوّي را، با دانستن منشأ پيدايش آنها و به‌كار بستن چند ترفند ساده، از بين ببريد.

از ديد ما -‌كه در اعماق اقيانوسي از هوا قرار داريم-، در بزرگنمايي‌هاي زياد، ستارگان زنده مي‌نمايند، مي‌پرند، مي‌لرزند، مَوّاج مي‌شوند، يا به بزرگي يك توده محو ثابت مي‌شوند. به‌ندرت پيش مي‌آيد كه در شب (در بيشتر مناطق) تلسكوپي، صرف نظر از اندازه‌ی دهانه يا كيفيت اپتيك آن، بتواند جزييات كمتر از ۱ ثانيه قوس را تفكيك كند. سيارات، در بزرگنمايي‌هاي زياد، محو ديده مي‌شوند و به وضوح به نظر نمي‌رسند. هنگام رصد ماه به‌نظر مي‌رسد موج‌هاي هواي گرم بر فراز آن در جريان‌اند، گويي تصوير ماه يا قرص سياره بر آب افتاده است. ستارگان دوتايي، كه در مرز توان تفكيك اپتيك شما قرار دارند، تك ستاره ديده مي‌شوند.

توان تفكيك تلسكوپ شما در نور مرئي برحسب ثانيه قوس از رابطه‌ی ۵۲۱‌/D به‌دست مي‌آيد كه D قطر دهانه‌ی تلسكوپ (قطر شيئي يا آينه اوليه) به‌ميلي‌متر است. درحالي كه اين رابطه توان تفكيك تلسكوپ ۵ اينچي (۱۲۵ ميلي‌متري) را يك ثانيه قوس به‌دست مي‌دهد تلسكوپ آماتوري با اين اندازه، از رصدگاه‌هاي شهري، بهتر از تفكيك ۲ ثانيه قوس عمل نمي‌كند يا حتي بزرگ‌ترين تلسكوپ‌هاي آماتوري نيز، در شرايط آشفته جوّي و ديد نامطلوب، بيش از اين در تفكيك جزييات پيش نمي‌روند. علت ساده‌اي دارد. تعريفي كه براي يك تلسكوپ خوب بيان مي‌شود آن است كه بتواند تمام پرتوهاي نور رسيده به‌خود را هم‌فاز نگه دارد و خطاي تراش آينه‌اش حداكثر تا طول موج نور رصدي باشد. اما همين نور هنگام عبور از درون لوله يك متري تلسكوپي، كه هوا درون آن است، حدود ۴۰۰ طول موج نسبت به‌تلسكوپي كه درون آن خلاء است عقب مي‌ماند. پس ببينيد

كه هوا، از نظر اپتيكي، چه نقش مهمي را ايفا مي‌كند. اگر همه چيز را بسيار ايده‌آل و خوش‌بينانه در نظر بگيريم هوا همه بخش‌هاي نور را به‌يك اندازه تحت تأثير قرار مي‌دهد. اما اگر هواي درون لوله يك بخش از نور را بيشتر از بخش‌هاي ديگر تحت تأثير قرار دهد چطور مي‌شود؟ اين تغييرات ممكن است حتي با اختلاف دماي ۲/۰ درجه سانتي‌گراد نيز به‌وجود آيد. يعني فقط چنين اختلاف دمايي در هواي بخش‌هاي مختلف لوله تلسكوپ مي‌تواند نور دريافتي را غير هم‌فاز و آشفته كند.

حالا كيلومترها مسافتي را، كه نور بايد طي كند تا به‌تلسكوپ ما برسد، در نظر بگيريد؛ بسيار شگفت‌آور است كه اصلاً مي‌توانيم جزيياتي را از جرمي، كه در آن‌سوي جوّ است، تشخيص دهيم!

ميزان شكست نور، يا ضريب شكست، بستگي به‌چگالي و دماي هوا دارد. زماني كه بخش‌هايي از هوا با دماهاي گوناگون به‌هم برخورد مي‌كنند مرز آنها به‌موج‌هاي چرخان و گرداب‌هايي تبديل مي‌شود كه مانند عدسي‌هاي ضعيف و نامنظم عمل مي‌كنند. پديده مشابهي را زماني مشاهده مي‌كنيم كه هواي گرم بر‌فراز آتش يا خياباني، كه در طول روز داغ شده است، با هواي سرد بالاي آن برخورد كند. آن امواج هواي گرم حادترين مشكل ديد منجمان آماتور است. در جوّ بالاي سر ما نيز بخش‌هاي مختلفي با تفاوت‌هاي دمايي وجود دارد كه، زماني كه از پشت تلسكوپ به‌آنها نگاه مي‌كنيم، آنها را تشديد شده مي‌بينيم.

بيشترين بخش مشكل ديد در نزديكي تلسكوپ شما اتفاق مي‌افتد؛ در جايي كه شما مي‌توانيد آن را كاهش دهيد. پيش از هر چيز از سلامت اُپتيك خود مطمئن شويد. تصوير محو و تفكيك نشدن جزييات هميشه زير سرِ جوّ نيست. در تلسكوپ‌هاي نيوتني اول مطمئن شويد كه آينه ثانويه با اوليه هم‌خط است. در بزرگنمايي نسبتاً زياد ستاره‌اي مرتفع در آسمان را نشانه رَويد و تصوير را از وضوح خارج كنيد. آيا دايره‌هايي هم‌مركز از تصوير ستاره مي‌بينيد يا بيضي‌هاي كشيده و ناهمگون؟ با به‌آرامي چرخاندن پيچ‌هاي تنظيم آينه ثانويه مي‌توانيد به‌دايره‌هاي هم‌مركز برسيد. حالا به‌سراغ رفع مشكلات ديد آسمان مي‌رويم.

برگرفته از: skytonight.com

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 11:44 قبل از ظهر

نظرات:()

:: پرسش................................................................................................

آیا قوانین حرکت در فضا نیز وجود دارد؟ چرا در شاتل فضایی که هیچ گرانشی ندارد سرنشین شاتل با آن حرکت می کند؟

بله٬ قوانین حرکت در فضا نیز وجود دارند. زمانی که شاتل به فضا فرستاده می شود در مدار پایینی قرار می گیرد که هر ۹۰ دقیقه یک بار به گرد زمین می گردد. در این زمان شاتل٬ مانند همه ماهواره های دیگر اطراف زمین و همچنین ماه٬ از قوانین نیوتون پیروی می کند. توان دوم دوره تناوب مداری ماهواره با توان سوم نیم قطر بزرگ بیضی مدار ماهواره متناسب است.
شاتل و همه ساکنان آن همچنان در قید گرانش زمین هستند٬ در غیر این صورت در مدار گردش نخواهند کرد. بنابراین صحیح نیست که فکر کنیم شاتل "بدون گرانش" است. شاتل٬ فضانوردان و سایر وسایلی که در شاتل است در مدار مشابهی گرد زمین می گردند٬ بنابراین فضانوردان احساس جاذبه وابسته به شاتل نمی کنند چرا که هنوز در بند گرانش زمین هستند. به همین دلیل درون شاتل آزادانه حرکت می کنند و شناور می شوند و در عین حال همراه با آن به دور زمین می گردند.
آیا در فضا هم مثل زمین نور پخش می شود؟

عامل پخش شدن نور در زمین، جو آن است. ملکولهای جو نور رسیده از خورشید را بازتاب و پخش می کنند (البته بخشی از آن را نیز عبور می دهند). اما در فضا جوی وجود ندارد که نور را پخش کند.
در واقع در فضا، نور رسیده از ستارگان را نقطه ای و بدون چشمک یا هاله می بینیم.
آیا فضانوردان می توانند در ایستگاه فضایی لباس فضانوردی خود را دربیاورند؟

بله فضا نوردان می توانند در ایستگاه فضایی بدون لباس فضانوردی رفت وآمد وزندگی کنند،زیرا درون ایستگاه فضایی خلا نیست بلکه دارای هوا و اکسیژن مورد نیاز انسان است.
آيا فضانوردان هم مي توانند اهله قمر زمين را ببينند؟

اهله قمر زمین به دلیل زاویه دید ما از ماه نسبت به خورشید است. برای مثال وقتی ما ماه را کامل (ماه بدر) می بینیم به این معناست که نیمه ای از ماه که رو به خورشید است و نور آن را بازتاب می کند در خط دید ما قرار دارد و نیمه دیگر که نور خورشید به آن نمی رسد از دید ما پنهان است. فضانوردان نیز هنگام گردش به دور رمین (در فضا) ممکن است بخشی از ماه را ببیند که نور خورشید را بازتاب می کند و بخشی دیگر که نور به آن نمی رسد، اما ترتیب اهله آنها مانند ترتیبی که در زمین می بینیم نیست. زیرا با سرعت و دوره تناوبی متفاوت حرکت می کنند.
زمین در چه جهتی به دور خودش و در چه جهتی به دور خورشید می چرخد؟

البته در فضا جهات(شمال،جنوب...)معنی ندارند،زیرا مبدا برای نشان دادن این جهات وجود ندارد.اما از لحاظ ظاهری چون خورشید هر روز از شرق طلوع کرده ودر غرب غروب میکند،جهت گردش زمین برعکس آن یعنی از شرق به غرب است.
چه مکان هایی برای پرتاب سفینه فضایی مناسب تر است؟

عوامل زیادی در انتخاب محل پرتاب موثرند.برای مثال محل پرتاب هرچه به استوای زمین نزدیک تر باشد بهتر است زیرا موشک می تواند از چرخش زمین بیشترین بهره را ببرد.همچنین محل پرتاب باید شرایط جوی مناسبی داشته باشدواز مناطق مسکونی دور باشدو موارد دیگری از این دست.

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 2:30 بعد از ظهر

نظرات:()

:: پرسش و پاسخ - اخترفیزیک

زمانی که یک ستاره نمی تواند در هسته اش آهن را بسوزاند به یک ابرنواختر تبدیل می شود. پس عناصر سنگین تر از آهن چگونه به وجود می آیند؟

زمانی که یک ابر نواختر منفجر می شود٬ آنقدر گرم می شود که هسته ها و ذرات را در کنار هم جمع می کند. هسته ها٬ پروتون ها و نوترون ها را جذب می کنند و تبدیل به هسته عناصر سنگین تر می شوند. در این زمان بیش از آنکه انرژی آزاد شود٬ جذب می شود اما با این حال هنوز آنقدر انرژی در ابرنواختر وجود دارد که این اتفاق رخ دهد.
چه چیزی نشان می دهد سیاهچاله ها وجود دارند؟ آیا آنها مربوط به انفجار بزرگ (مهبانگ) هستند؟

همه اخترشناسان با یکدیگر به توافق رسیده اند که سیاهچاله ها وجود دارند. مشاهدات رصدی قابل اطمینانی در پرتو ایکس و همچنین به کمک تلسکوپ فضایی هابل به دست آمده است که حاکی از وجود سیاهچاله های پرجرم (با جرمی بیش از یک میلیون برابر جرم خورشید) در مرکز کهکشان هاست.

علاوه بر آن٬ مدارکی مبنی بر حضور سیاهچاله هایی که پس از مرگ ستارگان به وجود می آیند٬ در دست است. این سیاهچاله های "کهکشانی" (دلیل این نامگذاری وجود این سیاهچاله ها در کهکشان ما است) معمولا جرمی بین ۳ تا ۱۰ برابر جرم خورشید دارند. معمولا یک همدم ستاره ای نیز دارند. با رصدهای پرتو ایکس که از مکانهایی در نزدیکی سیاهچاله تابش می شود و یا رصدهای نور مرئی ستاره همدم آنها٬ جرم سیاهچاله را تخمین می زنند. اگر بیش از جرم قابل قبول برای یک ستاره نوترونی باشد (حدود ۱.۵ برابر جرم خورشید) اخترشناسان همگی توافق می کنند که جرم حاضر در آن مکان یک سیاهچاله است.

خیر٬ سیاهچاله ها ارتباطی به انفجار بزرگ ندارند.
آیا ممکن است زمانی خورشید خاموش شود؟ چه چیزی موجب می شود خورشید همیشه داغ باشد؟

خورشید درست مانند یک بمب اتمی کار می کند با یک دستگاه تنظیم کننده دمای خودکار٬ مانند بمب هیدروژنی که در آن اتم های هیدروژن با هم همجوشی می کنند و به هلیوم تبدیل می شوند و در طی این فرآیند نور و گرما تولید می شود. اگر واکنش ها بسیار سریع رخ دهند٬ خورشید به آرامی منبسط می شود (مانند زمانی که هوای درون یک بادکنک را گرم می کنید و بادکنک بزرگ می شود) و این انبساط سرعت واکنش ها را کاهش می دهد٬ خورشید سرد می شود و منقبض می شود. اگر زیاد متراکم شود٬ سرعت واکنش ها زیاد می شود٬ خورشید داغ می شود و باز منبسط خواهد شد. به این ترتیب خورشید در دمای ثابتی باقی می ماند و واکنش های هسته ای آن با سرعت ثابتی رخ می دهند. با سرعتی که الان همجوشی ها رخ می دهد٬ ۴ میلیارد سال دیگر تا خاموش شدن خورشید مانده است.
ابرنواخترها چه اثراتی بر ما دارند؟

پیش از هرچیز٬ ما و بیشتر زمین از ماده ای ساخته شده ایم که زمانی ابرنواخترها آنها را تولید کرده اند. بنابر نظریه کنونی پیدایش کیهان٬ در ابتدا فقط دو عنصر هیدروژن و هلیوم و مقدار ناچیزی از برخی عناصر دیگر٬ در کیهان بوده است. آنچه ما اکنون در اطراف خود می بینیم مانند اکسیژن٬ کربن و ... از همجوشی های هسته ای در داخل هسته ستاره ها و تبدیل عناصر سبک به سنگین٬ به وجود آمده است. اما عناصر سنگین تر٬ مانند آهن٬ فقط در ستاره های پرجرم که در انتهای عمر خود به ابرنواختر تبدیل می شوند٬ به وجود می آید. در خون ما آهن وجود دارد که برای تنفس٬ عنصری حیاتی است. پس بدون ابرنواختر ها٬ بسیاری از گونه های حیات٬ از جمله ما٬ به وجود نمی آمد. همچنین بسیاری از عناصر زمین نیز تشکیل نمی شد.

ابرنواختر ها در فضای میان ستاره ای موج ضربه ایجاد می کنند و مواد آنجا را متراکم می کنند. اخترشناسان معتقدند وجود این موج ضربه ها برای شکل گیری ستاره ها ضروری است زیرا موجب می شوند ابرهای بزرگ گاز و غبار متراکم شوند و ستاره های جدید را به وجود آورند.

ابرنواختر ها بیشتر ماده ستاره مادر خود را در فضای میان ستاره ای پراکنده می کنند که باعث می شود عناصری وارد آنجا شوند که تا پیش از آن نبوده اند. سایر ستاره ها نیز به مواد فضای میان ستاره ای می افزایند اما در آنها نشانی از عناصر سنگین نیست. غنی شدن تدریجی فضای میان ستاره ای تغییرات ظریفی را در چگونگی واکنش های هسته ای ستاره به دنبال خواهد داشت: خورشید ما٬ اکنون تا همجوشی کربن پیش می رود. ستارگان ابتدای کیهان کربن کمتری داشتند و چرخه زندگیشان متفاوت با الان بود. ستاره هایی که در آینده متولد می شوند عناصر سنگین بیشتری خواهند داشت و زندگی متفاوتی را خواهند گذراند. بنابراین ابرنواخترها نقش مهمی را در تکامل شیمیایی جهان دارند.
ابرنواختر چیست؟

ابر نواخترها ستاره های با بیش از 4 برابر جرم خورشید هستند که در مراحل پایانی خود بر اساس برهمکنش های گرانشی و نیروی فشار گازهای داخل ستاره،دچار انفجار بسیار بزرگی شده و برای مدت نسبتا کوتاهی درآسمان بسیار روشن تر ار حالت عادی خود به نظر میرسند.
سیاهچاله چیست و چگونه می توان مکان آن را در فضا تشخیص داد؟

سیاه چاله ها اجرام بسیار پرجرمی هستند که از مرگ ستاره های با بیش از تقریبا 4 برابر جرم خورشید به وجود می آیند.در واقع ما نمی توانیم سیاه چاله را به طور مستقیم ببینیم بلکه اثر گرانشی آن رابر محیط اطرافش تشخیص می دهیم.در اطراف سیاه چاله ها به علت جرم زیاد وگرانش قوی که دارند گاهی قرصی از گازهای داغ به وجود می آید که معمولا منبع این گازها ستاره همدم سیاه چاله است.این گازها قرصی را به دور سیاه چاله تشکیل می دهند که آن را قرص برافزایشی می نامند.این گازها به علت فشار بالا در محیط بسیار داغ شده واشعه ایکس تابش میکنند.
رده بندی ستاره های نوترونی و کوتوله ها بر چه اساسی است؟ (22 آذر 1385)

ستاره ها اجرامی هستند که بر اثر واکنش همجوشی از خود نوروانرژی تولید می کنند،حال بر اساس جرم و درخشندگی ستاره ها ممکن است در رده غول ها ،کوتوله های سرخ یا ستاره های متوسط قرار گیرند،وقتی زندگی ستاره ای با جرم متوسط به پایان می رسد،هسته مرکزی این ستاره تبدیل به کوتوله سفید شده که فقط به علت فشردگی و گرمای بالا نور تولید میکند و واکنش همجوشی در آن صورت نمی گیرد.اگر جرم ستاره در هنگام مرگ بیشتر باشد هسته آن به ستاره نوترونی تبدیل میشود.اجرامی که از ابتدا به اندازه کافی جرم نداشته اند که تبدیل به ستاره شوند کوتوله های قهوه ای و سیاره ها نام میگیرند.
تقسیم بندی اصلی ستارگان بر اساس نمودار جرم-درخشندگی هرتسپرونگ-راسل صورت می گیرد.
فضای بین ستاره ای چیست؟ (16 دی 1385)

وقتی به آسمان نگاه می کنیم، تصور می کنیم فضای بین ستارگان خالی است. در حالی که این گونه نیست؛ بین ستاره ها ذرات گاز و غبار وجود دارد که در فضای میان ستاره ای قرار دارند.
البته چگالی این گاز میان ستاره ای بسیار کم است؛ هوایی که شما تنفس می کنید در هر سانتی متر مکعب خود 10 به توان 19 اتم دارد، حال آنکه در فضای میان ستاره ای در هر سانتی متر مکعب فقط چند 100 اتم وجود دارد!
غبار میان ستاره ای نیز با غباری که ممکن است زیر تخت خود پیدا کنید بسیار متفاوت است. اندازه غبار میان ستاره ای بسیار کوچک است.

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 6:3 بعد از ظهر

:: پرسش................................................................................................

خطای کروی و خطای رنگی در تلسکوپهای شکستی چیست؟

رنگهای گوناگون هنگام عبور از عدسی سرعتهای متفاوتی دارند که به طول موج نور بستگی دارد. نورهای آبی تر (طول موج کوتاه تر) بیشتر از نورهای قرمز( طول موج بلندتر) شکسته می شوند. در نتیجه نور رسیده از جسم تجزیه می شود و هر بخش آن در یک نقطه کانونی می شود که به آن خطای رنگی می گوییم.

خطای کروی زمانی رخ می دهدکه تصویری که به مرکز عدسی می رسد در جایی متفاوت از تصویری که به لبه های عدسی می رسد٬ کانونی شود.
رصدخانه ها در کجا ساخته می شوند؟

مکان یک رصدخانه از چند جهت باید بررسی شود:

بررسی آب و هوایی: هوا در بیشتر شبهای سال باید صاف باشد. تغییرات دما زیاد نباشد. بررسی میزان٬ جهت و شدت باد و میزان رطوبت و غبار منطقه که می توانند بر روی "وضعیت دید" تاثیر بگذارند.
بررسی محل از نظر میزان آلودگی نوری.
بررسی زمین شناسی محل برای احتمال وقوع زلزله٬ آتشفشان و ...
بررسی شرایط محلی برای حمل و نقل ابزار.
سسیستم GoTO چیست و چرا در تلسکوپهای پیشرفته کار گذاشته می شود؟

در سیستم GoTo نقشه آسمان به همراه تعدادی از اجرام آن به حافظه دستگاه سپرده می شود. هنگام رصد، مختصات جغرافیایی محل را به ابزار می دهیم و مکان دو یا سه ستاره را در آسمان برایش مشخص می کنیم. در این حالت ابزار نقشه آسمان را در آن زمان و مکان مشخص پیدا می کند. حال نام یا مختصات آسمانی هر جرم آسمانی را (که در محدوده حافظه ابزار باشد) می توانیم به آن بدهیم و سیستم GoTo تلسکوپ را به سمت آن می برد و جرم را داخل میدان دید ما قرار می دهد.
چنین سیستمی کار رصدگر را بسیار ساده می کند. هنگامی که رصدگر می خواهد یک ستاره خاص یا یک جرم خاص را بررسی کند، دیگر لازم نیست وقت خود را روی پیدا کردن جرم یا ستاره بگذارد. تلسکوپ GoToدار آن را برایش پیدا خواهد کرد.

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 6:0 بعد از ظهر

نظرات:()

چرا آسمان آبی است؟ و چرا خورشید در هنگام طلوع و غروب سرخ رنگ است؟

دلیل اصلی٬ پخش شدن نور در جو زمین است.

نور مرئی بخش کوچکی از طیف الکترومغناطیس نور است که از طول موج ۰.۰۰۰۰۰۰۳۵ متر (نور بنفش) تا ۰.۰۰۰۰۰۷۵ متر (نور قرمز) را در برمی گیرد. نور به خط مستقیم سیر می کند اما ملکولهای جو مانند نیتروژن می توانند آن را پخش کنند٬ یعنی پرتو نور می تواند به جهتهای مختلفی برود. این جهت ها بستگی به اندازه طول موج نور و اندازه ملکولی که پخش کننده است٬ دارد. در جو زمین٬ پخش شدگی در طول موجهای کوتاه تر (آبی) بیشتر از طول موج های بلند تر (قرمز) است و به همین دلیل ما آسمان را آبی رنگ می بینیم٬ چون نور آبی در جو زمین٬ پخش می شود.

هنگامی که خورشید در نزدیکی افق قرار دارد٬ نور آن باید مسیر طولانی تری را در جو طی کند تا به ما برسد. در این مسیر طولانی بخش زیادی از نور آبی٬ پخش می شود و فقط نور قرمز رنگ خورشید٬ بدون پخش شدن٬ مستقیم به چشم ما می رسد. به این دلیل خورشید در هنگام طلوع و غروب٬ معمولا سرخ رنگ دیده می شود.
چرا نور ستارگان چشمک میزند در حالیکه سیارات اینگونه نیستند؟

چشمک زدن ستارگان به "وضعیت دید" ( ) در آسمان بستگی دارد. وضعیت دید٬ تاثیر آشفتگی های جو بر روی تصویر یک جرم آسمانی است. هر دو پدیده را آشفتگی های جو بالایی زمین ایجاد می کند. در آنجا بسته های کوچکی از هوا با چگالی٬ دما٬ رطوبت و سایر ویژگی های متفاوت وجود دارد. تفاوت چگالی موجب "شکست نور" می شود و هنگامی که این بسته های هوا در خط دید شما جابه جا می شوند٬ نور ستاره را که نقطه ای است٬ دچار آشفتگی و جابه جایی می کند. این جابه جایی های بسیار ریز موجب می شود ستاره٬ چشمک زن به نظر برسد. اگر یک عکس طولانی مدت از این ستاره بگیرید٬ تصویر محو خواهد شد.

اما چرا سیارات چشمک نمی زنند؟ گرچه ممکن است سیارات به شکل نقطه ای به نظر برسند اما در واقع نوری که از آنها به ما می رسد یک نقطه نیست و بزرگتر تز مقدار آشفتگی های جو است. به همین دلیل آشفتگی تاثیری روی آنها نمی گذارد.
یک شیئی نورانی و عجیب در آسمان دیدم... چگونه بفهمم چه بوده است؟

ممکن است یک شهاب٬ یک هواپیما٬ یک ماهواره یا حتی سیاره زهره را دیده باشید. بنابر آنچه دیده اید:
نقاط نورانی ثابت که جا به جا نمی شوند٬ احتمالا یکی از سیارات پرنور آسمان هستند. با مراجعه به سایت ها و مجلات گوناگون نجومی می توانید مکان دقیق سیارات را در آسمان بیابید و آن را با آنچه دیده اید مقایسه کنید. همین طور می توانید به آن جسم پرنور با یک تلسکوپ یا دوربین دوچشمی نگاه کنید. اگر بیضی شکل یا هلال مانند بود٬ سیاره زهره را دیده اید.اگر در اطرافش چند نقطه نورانی دیده می شد٬ سیاره مشتری و قمرهایش هستند و اگر یک حلقه در اطرافش می بینید٬ شک نکنید که سیاره زحل است!
اگر نقطه نورانی به آرامی در آسمان حرکت می کند٬ معمولا یک هواپیما یا یک ماهواره در مداری نزدیک به زمین است. اگر چشمک می زند یا بیش از یک نقطه نورانی از آن دیده می شود٬ حتما یک هواپیما است.
اگر نقطه نورانی مانند پرتویی از نور به سرعت در آسمان ظاهر و ناپدید می شود٬ یک شهاب یا آذرگوی است. آذر گوی ها٬ شهاب های بسیار پرنور هستند و گاهی به رنگهای مختلف دیده می شوند و گاهی ردی از خود بر جای می گذارند.
گاهی گزارش هایی می رسد که یک ستاره در آسمان ناگهان پرنور شده و در چند ثانیه دوباره نور خود را از دست داده است. چنین پدیده های گذرا و کوتاه مدتی نمی توانند یک رخداد نجومی مانند ابر نواختر باشند. اینها "درخش های ایریدیوم" هستند. ایریدیم ها ماهواره هایی در مدارهای نزدیک به زمین هستند که بازتاب نور خورشید از صفحات آنتن هایشان ناگهان آنها را برای ناظر زمینی بسیار پرنور می کند و حدود ۱۰ تا ۲۰ ثانیه درخشان می شوند و پس از آن٬ چون مکان خود را تغییر می دهند ( در حال حرکت هستند) درخشندگی خود را به سرعت از دست می دهند و کم نور می شوند.

برای به دست آوردن اطلاعات مربوط به گذر ماهواره ها از آسمان محل رصدتان به اینجا مراجعه کنید: http://www.heavens-above.com
آیا خورشید گرفتگی دیگری در پیش داریم؟

خورشید گرفتگی فقط در زمانی رخ می دهد که ماه در مرحله ماه نو باشد و در میان زمین و خورشید قرار بگیرد و ماه گرفتگی نیز در زمانی رخ خواهد داد که ماه بدر باشد، یعنی زمین بین ماه و خورشید قرار بگیرد. اما چون مدار ماه نسبت به مدار گردش زمین متمایل است، در هر ماه نو یا بدر، گرفت ایجاد نمی شود. گرفت فقط در زمانهایی ایجاد می شود که ماه در گره مداری خود باشد و ماه-زمین-خورشید در یک راستا قرار بگیرند.
پس در یک سال می توانیم چند گرفت داشته باشیم که در نقاط مختلف کره زمین رخ دهند. بیشترین تعداد گرفتهایی که در یک سال رخ می دهد هفت و کمترین آنها دو است.
زماني كه ما ماه را در آسمان نمي بينيم ماه در چه وضعيتي است؟

هنگامی که ماه به خورشید بسیار نزدیک است (روزهای آغازی و پایانی ماه قمری) از دید ما بخشی از ماه که نور خورشید را بازتاب می کند دیده نمی شود. همچنین در این هنگام به دلیل نزدیکی به خورشید، ماه در فروغ خورشید پنهان می شود.
چرا آسمان پیش از بارش باران و برف قرمز می شود؟

رنگ قرمز آسمان پیش از بارش به دلیل تراکم زیاد ابر در آسمان است که نورهای مصنوعی زمین را (به خصوص نور چراغها در شب) بازتاب می کند.
سیارات داخلی در شرق خورشید دیده می شوند یا در غرب آن؟ سیارات خارجی چه طور؟ (12 آبان 1385)

سیارات از دید ما در هر دو سمت خورشید می توانند دیده شوند. به دلیل گردش آنها به دور خورشید، گاهی در شرق و گاهی در غرب آن قرار می گیرند. هنگامی که سیاره داخلی پیش از طلوع خورشید در آسمان پدیدار می شود، در غرب آن قرار دارد و هنگامی که در آسمان شامگاهی دیده می شود، در شرق خورشید است. سیارات خارجی نیز همین گونه هستند.
چرا هر ماه خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی رخ نمی دهد؟

در واقع صفحه مداری ماه و همچنین صفحه مداری خورشید نسبت به استوای زمین دارای انحراف هستند،که این زاویه در مورد خورشید 23/5 درجه و در مورد ماه حدود 5 درجه است.اگر زاویه ای بین این صفحه های مداری وجود نداشت هر دو هفته یک بار کسوف تکرار میشد.اما به علت وجود انحراف صفحه مداری کسوف وخسوف تنها زمانی رخ میدهد،که ماه وخورشیدو زمین هر 3 روی یک صفحه و یک خط قرار گیرند.
چرا يك طرف ماه را انسانها نمي توانند ببنند ... مگر ماه خود به دور خود نمي چرخد و در هنگام چرخيدن به دور زمين نمي گردد؟

دلیل اینکه همیشه یک طرف ماه را می بینیم عدم چرخش ماه به دور خود نیست؛ زیرا اگر ماه به دور خود نمی چرخید، در هر بار گردش به دور زمین یک بار به طور کامل اطراف آن را می دیدیم.
دلیل ان اتفاق این است که دوره تناوب چرخش ماه به دور خود و گردشش به دور زمین برابر هستند. یعنی هنگامی که ماه یک دور کامل دور زمین می گردد، یک دور هم دور خود چرخیده است. این هماهنگی زیبا در طبیعت موجب شده است همیشه یک روی ماه به سمت زمین باشد. (برای بهتر متوجه شدن، دو توپ بردارید، یکی زمین و دیگری ماه. این اتفاق را شبیه سازی کنید)
چرا ماه هنگامي که در افق هست بزرگ ديده مي شود ولي وقتي وسط آسمان است کوچکتر به نظر مي رسد؟ (8 آذر 1385)

این پدیده فقط ناشی از خطای دید ما است. ماه زمانی که نزدیک افق است، چشم ما آن را با پدیده های زمینی که در افق دیده می شوند مقایسه می کند و به همین دلیل به نظر بزرگ تر می رسد. اما زمانی که در وسط آسمان قرار دارد، ما چیزی در اطراف آن نمی بینیم که موجب این اشتباه شود.
برای اینکه مطمئن شوید این پدیده فقط ناشی از خطای دید ما است، می توانید این دو آزمایش را انجام دهید:

زمانی که ماه نزدیک افق است، پاهای خود را باز کنید، خم شوید و ماه را از بین دو پای خود ( برعکس) ببینید... اندازه ماه تغییر نکرد؟!

دست خود را به طور کشیده در مقابل خود قرار دهید. عرض انگشت اشاره شما (اگر آن را مقابل ماه قرار دهید) دو برابر قطر ماه است ( عرض انگشت شما 1 درجه را در آسمان نشان می دهد و قطر زاویه ای ماه در آسمان 0.5 درجه است). این کار را یکبار زمانی که ماه در نزدیکی افق است و بار دیگر زمانی که در وسط اسمان است انجام دهید... در هر دو حالت قطر ماه نصف عرض انگشت اشاره شماست، درست است؟!
کدام یک از فصل های سال بهترین زمان برای رصد کردن آسمان ،در تمام کشورها می باشد؟ (16 آذر 1385)

آسمان پرستاره همیشه و همه جا در بالای سر ما زمینیان وجود دارد. نمی توان گفت چه زمانی و در کجا بهترین زمان برای رصد است؛ زیرا در هر فصل و هر مکان آسمان با ستاره ها و اجرامش در بالای سر ماست. اما در فصل زمستان مدت شب طولانی تر از روز است و زمان بیشتری برای رصد آسمان شب در اختیار داریم. از طرفی در تابستان بیشتر از زمستان هوای صاف و بدون ابر داریم.
چرا ساعت اوج بارش متفاوت است؟ (22 آذر 1385)

در بارش های شهابی زمین با توده ای از خرده سنگ های به جا مانده از دنباله دارها که در مسیر زمین قرار دارند،برخورد می کند.زمان اوج بارش زمانی است که زمین از مرکز این توده(پر چگالی ترین قسمت)گذر میکند،حال ممکن است این گذر در زمان های متفاوتی رخ دهد.
چرا ما می توانیم در غروب آفتاب حتی پس از پایین رفتن از افق،خورشید را مشاهده کنیم؟ (6 دی 1385)

همیشه این گونه نیست، اما گاهی به دلیل بازتاب نور در جو و برخی پدیده های جوی خورشید کاذب به وجود می آید که ما آن را می بینیم.
آیا تا یک ساعت بعد از طلوع و از یک ساعت قبل از غروب می توان مستقیما به خورشید نگاه کرد؟ (8 دی 1385)

تا مدت زمان کمی پیش از غروب و پس از طلوع خورشید، به دلیل اینکه نور خورشید از لایه ضخیمی از جو عبور می کند، شدت نورش بسیار کاهش می یابد. به همین دلیل هم قرمز رنگ دیده می شود( نور قرمز انرژی کمتری نسبت به نور زرد دارد). به دلیل این کاهش شدت نور اگر در این هنگام به خورشید نگاه کنید احساس ناراحتی نمی کنید و به اصطلاح نور خورشید چشمتان را نمی زند.
اما این به این معنا نیست که می توانید به خورشید مستقیم نگاه کنید!
در این زمان فقط شدت نور خورشید کم شده است اما پرتوهای مضر نور خورشید مانند فرابنفش، هنوز در نور آن وجود دارد و به چشمان شما آسیب می رساند.

پس تحت هیچ شرایطی به خورشید مستقیم و بدون محافظ نگاه نکنید!
چرا گاهی آسمان به رنگ سفید دیده میشود؟ (16 دی 1385)

رنگ آسمان به دلیل بازتاب نور خورشید در جو زمین است. چون اندازه ذرات جو حدود 1 نانو متر (بسیار کوچک تر از طول موج آبی) هستند، نور آبی در جو پخش می شود. اگر ذرات بزرگتر یا متراکم تر باشند، علاوه بر نور آبی، نور قرمز هم در جو پخش می شود.
زمانی که آسمان سفید رنگ دیده می شود، مقدار غبار و ذرات بزرگ در جو زیاد است؛ به همین دلیل نور آبی و قرمز، هر دو پخش می شوند و باعث می شود آسمان را سفید رنگ ببینیم.

پرسش و پاسخ درباره:

بپرسید:

ما سعی داریم در بخش پرسش و پاسخ سایت نجوم به پرسش های شما ، تا حد ممکن، پاسخ دهیم. شما می توانید پاسخ پرسش هایتان را پس از مدتی بر روی سایت ببینید. برای سرعت بخشیدن به این روند، خواهشمندیم پیش از مطرح کردن پرسشتان به نکات زیر توجه کنید:

پیش از طرح سوال، مطمئن شوید پاسخ آن در پرسش هایی که روی سایت قرار گرفته است، وجود ندارد.
سوال خود را واضح و کامل بیان کنید. هرچه واضح تر و دقیق تر توضیح دهید، پاسخ مناسب تری دریافت خواهید کرد.
اگر سوالی که مطرح می کنید، بسیار پایه ای باشد، روی سایت قرار نمی گیرد و از طریق ایمیل به آن پاسخ داده می شود.
هنگام پر کردن فرم ، نام و آدرس ایمیل خود را کامل وارد کنید و زیرگروه مناسبی برای پرسش خود انتخاب کنید.

دسته مربوط به پرسشتان را انتخاب کنید:
پرسشتان را بنویسید:

نام: E-mail:
لطفا E-mail خود را صحیح وارد کنید چون به برخی پرسش ها به وسیله E-mail پاسخ داده می شود.

نوشته شده توسط خشایار معروفی در 3:54 بعد از ظهر

نظرات:()

آخرين مطالب ارسالي